Zasady eksportu towarów poza Unię Europejską

Jako przedsiębiorca możesz rozszerzyć działalność swojej firmy o rynki zagraniczne. W dobie globalizacji gospodarczej decyzja taka jest jak najbardziej słuszna, a nawet można określić – konieczna – jeśli chcesz rozwijać zakres działalności swej firmy.

Jak wyglądają procedury prawne związane ze sprzedażą za granicę Twoich towarów?

Postaram się w sposób jasny wytłumaczyć najważniejsze kwestie z tym związane. Otóż, możliwości  są dwie: jedną z nich jest sytuacja gdy towar sprzedajesz kontrahentowi z Unii Europejskiej – wówczas określane jest to jako wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów (WDT) lub druga – gdy eksportujesz towary czyli sprzedajesz je kontrahentowi spoza Unii Europejskiej.

Wewnątrzwspólnotową dostawą towarów jest wywóz (sprzedaż) towarów z terytorium Polski do innego państwa członkowskiego.

W przypadku sprzedaży towarów do kraju nie będącego członkiem Unii, wówczas zgodnie z przepisami mamy do czynienia z eksportem towarów. Szczegóły dotyczące przepisów podatkowych w tym zakresie oraz wymagania które eksporter musi spełnić aby skorzystać z możliwości rozliczenia tego wywozu w stawce preferencyjnej 0% VAT znajdziesz w artykule „Eksport towarów poza Unię Europejską”.

Jak jednak od strony formalnej wygląda eksport towarów?

Jakie są opłaty z nim związane, i wreszcie – jakie dokumenty musisz posiadać, aby Twoja sprzedaż poza Unię Europejską uznana została za eksport oraz czy wymagane dokumenty muszą być przetłumaczone na język obcy? Poniżej postaram się odpowiedzieć na te pytania i krótko je opisać na przykładzie Rosji. Warto wiedzieć bowiem,  że Rosja, zgodnie z danymi GUS za 2017 r. znów staje się polskim czołowym partnerem w biznesie (w poprzednim roku była na siódmym miejscu), a w 2017 roku zysk z eksportu z Rosją wzrósł o 20,5 % w euro w porównaniu z rokiem 2016, a w złotówkach o 18,3%.

Opłaty związane z eksportem

W pierwszej kolejności decydując się na eksport towarów do Federacji Rosyjskiej  musisz liczyć się z obowiązkiem uiszczenia opłaty celnej. Jest to obowiązkowa danina opłacana przy przekroczeniu granicy celnej czyli w uproszczeniu – granicy państwa. Nie ma określonej, z góry narzuconej kwoty tej opłaty, zasadniczo jej wysokość wyliczana jest procentowo od wartości celnej towaru (którą jest jej wartość transakcyjna czyli cena) . Warto wiedzieć również, że często stosowane są niejednolite stawki procentowe naliczane  za jednostkę towaru lub np. stawki mieszane.

W przypadku Rosji obecnie obowiązujących jest 5 stawek opłat celnych, odpowiednio o wartości 5,10,15,20 i 25% , a niektóre towary są zwolnione z tej opłaty (niektóre typy urządzeń technicznych). Stawka bazowa opłaty celnej uzależniona jest od państwa z którego pochodzi towar. Dla przykładu Polska należy do grupy państw z którymi Rosja ma zawartą umowę o wzajemnym sprzyjaniu w handlu i tu stosowana jest stawka podstawowa dla opłaty celnej. Aktem prawnym normującym zasady obliczania opłat związanych z eksportem towarów jest Unijny Kodeks Celny (UKC) wprowadzony rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r .zgodnie z którego art. 85 ust 1:

kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych jest określana zgodnie z takimi zasadami obliczania należności celnych, jakie miały zastosowanie do danych towarów w chwili powstania w stosunku do nich długu celnego.

W tym akcie prawnym znajdziesz również podstawy do uproszczonego stosowania procedur celnych. Co ważne, musisz również wiedzieć, że w Rosji obowiązuje kilka aktów prawnych regulujących cło, a mianowicie: Kodeks celny oraz ustawa o taryfie celnej. Są to dwa kluczowe akty prawne normujące ten obszar. Mimo usystematyzowania kwestii celnej w Rosji, dla wielu eksporterów na ten rynek stosowanie tych narzuconych wymogów prawnych może sprawiać trudności. Dlaczego? Bo oprócz przepisów podatkowych występuje jeszcze tzw. „czynnik ludzki”. A nie trzeba tłumaczyć czym on jest i jak może być uciążliwy.

Czy można obliczyć wysokość opłaty celnej z Rosją?

Zasadniczo tak. Można wskazać wytyczne dla jego obliczenia, co wygląda mniej więcej tak:  biorąc pod uwagę towar, który sprzedajesz należy wiedzieć jaka jest stawka procentowa dla niego (stawki podałam wyżej), do tego należy dodać NDS ( podatek VAT) w odpowiedniej stawce – 0%, 10%, 18% oraz powiększyć o akcyzę i opłatę celną za wypełnienie dokumentów (0,15%). Prawda, że proste? Z pomocą przyjdzie Ci system ISZTAR znajdujący się na stronie Służby Celnej RP.

Jaki jest termin zapłaty cła i podatków przy eksporcie do Rosji?

Otóż cła i wszelkie podatki związane z eksportem powinny być zapłacone najpóźniej 15 dni licząc od dnia przedstawienia towarów organowi celnemu w miejscu przekroczenia przez nie granicy z Rosją lub od dnia zakończenia wewnętrznego tranzytu celnego, jeśli deklaracja towaru nie odbywa się w miejscu ich dostarczenia.

Jakie dokumenty są niezbędne przy eksporcie towarów poza Unię Europejską?

Przypomnieć jedynie należy, że przy eksporcie możliwe jest skorzystanie z preferencyjnej stawki podatku VAT 0%. Aby jednak można było na tych zasadach rozliczyć podatek, muszą być spełnione określone warunki formalne, które opisane zostały w poprzednim artykule.  

Jakie dokumenty są niezbędne przy eksporcie towarów?

Określa jest polska ustawa o VAT, w której art. 41 ust. 6a  jako dokumenty eksportowe zostały wskazane:

1) dokument w formie elektronicznej (komunikat IE-599), otrzymany z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych albo potwierdzony przez właściwy organ celny wydruk tego dokumentu;

2) dokument w formie elektronicznej pochodzący z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych, otrzymany poza tym systemem, jeżeli zapewniona jest jego autentyczność;

3) zgłoszenie wywozowe w formie papierowej (dokument celny SAD – który pełni rolę wniosku o wszczęcie postępowania celnego) złożone poza systemem teleinformatycznym służącym do obsługi zgłoszeń wywozowych albo jego kopia potwierdzona przez właściwy organ celny.

Warto wiedzieć, że podane dokumenty stanowią katalog otwarty (czyli są one podane jako zaproponowane, przykładowe, bowiem w zależności od państwa mogą wystąpić również inne dokumenty potwierdzające eksport towarów).

W jaki sposób zatem jest obsługiwany eksport towarów, skąd można pobrać niezbędne dokumenty i jak można przeprowadzić całą procedurę związaną z eksportem oraz gdzie można znaleźć jasne wytłumaczenie tej procedury?

Otóż, procedura wywozowa obsługiwana jest przez ogólnoeuropejski system kontroli ECS (Export Control System) wprowadzony przez Unijny Kodeks Celny. System ten dedykowany jest do obsługi procedury wywozu i umożliwia całkowitą obsługę formalno-prawną Twojego eksportu.

Warto wiedzieć również, że funkcjonują również portale zajmujące się komunikacją pomiędzy przedsiębiorcami a administracją celną.. Portale te są płatne, ale z pewnością pomocne w przedzieraniu się przez formalności administracyjne związane z wywozem Twoich towarów. Poprzez ten portal zgłosisz eksport, uzyskasz i wygenerujesz dokumenty niezbędne chociażby do skorzystania z preferencyjnej stawki 0% podatku VAT. Zgłoszenia wywozowe w systemie ECS są elektronicznymi plikami XML o zdefiniowanym formacie.

Zawierają one wszystkie konieczne informacje dotyczące konkretnej procedury wywozu.  Dokumenty możesz przesyłać w formie elektronicznej (przez stronę www lub mailem). Instrukcje dotyczące zgłoszeń wywozowych towarów znajdziesz na stronie Ministerstwa Finansów.

Dokumenty, które są niezbędne w eksporcie, to 3 komunikaty elektroniczne, a mianowicie:

– komunikat IE 515 (tak zgłaszasz wywóz towarów)

– komunikat IE 529 (poprzez ten dokument uzyskujesz zwolnienie towary z procedury wywozu)

– komunikat IE 599 (tak otrzymujesz potwierdzenie eksport towarów)

W praktyce, w pierwszej kolejności musisz dokonać zgłoszenia wywozowego w formie elektronicznego komunikatu IE 515. Następnie powinieneś otrzymać komunikat IE 529, który zwalnia towar do wywozu. Jest to dokument potwierdzający rozpoczęcie procedury wywozu. Jest to tak naprawdę dopiero początek drogi administracyjnej związanej z eksportem. Dopiero bowiem komunikat IE 599 uznaje się za dokument potwierdzający wywóz towarów poza Unię Europejską.

Od powyższych dokumentów i zachowania terminów procedur zależy ewentualna możliwość rozliczenia podatku w stawce 0%.

Jak w praktyce wyglądają zasady eksportu towarów poza Unię Europejską?

Tak naprawdę, biorąc pod uwagę przepisy dotyczące eksportu towarów, procedury są dość przejrzyste.

Ale wszystko zależy od Twojego doświadczenia jako eksportera. Dla początkującego przedsiębiorcy, dopiero otwierającego się na nowe rynki zbytu, wymagane procedury administracyjne i nomenklatura mogą przysporzyć wielu problemów, bez tłumaczenia specjalisty z tej dziedziny może okazać się to zbyt trudne na początku.

Na szczęście w dzisiejszych czasach otwartej gospodarki, uproszczenia procedur istnieje wiele możliwości wsparcia Cię w Twojej decyzji o eksporcie. Nie tylko strony rządowe czy służb celnych oferują pomoc w tym zakresie, ale również portale specjalizujące się w wypełnianiu dokumentów i pomagające w ustalaniu kolejności procedur. Nadal jednak od wymogów formalnych (posiadania dokumentu potwierdzającego wywóz towarów) bardzo wiele zależy.

Mam na uwadze wymóg posiadania dokumentu wywozowego jako podstawy do preferencyjnego rozliczenia podatku VAT. To może nieco studzić zapał młodych eksporterów, jednak zważywszy na coraz lepsze polskie wyniki eksportowe z przykładową Rosją, uważam, że praktyka i interpretacje podatkowe sprawią w niedługim czasie, iż ten sztywny formalizm ulegnie zmianie. Bo przecież wymiana towarów pomiędzy krajami stanowi ważne ogniwo naszej gospodarki,